Archief

Kerkgeschiedenis

Het evangelie van Tomas (1)

Een van de oudste geschriften uit de Nag Hammadi verzameling is het Evangelie van Tomas: een verzameling van 114 in het Koptisch vertaalde uitspraken die aan Jezus worden toegeschreven. Sommige spreuken lijken verrassend op die van de bekende evangeliën.

Lees meer

Het evangelie van Maria Magdalena

“Toen Hij vroeg op de eerste dag van de week uit de dood was opgestaan, verscheen Hij eerst aan Maria van Magdala, bij wie Hij zeven demonen had uitgedreven.” Maria Magdalena zou nog een mooie toekomst tegemoet gaan in de verbeelding van de christenheid, zelfs als echtgenote van Jezus, volgens Dan Brown’s ‘De Da Vinci Code’. Hier bekijken we een gnostisch evangelie waarin zij wonderlijke openbaringen ontving.

Lees meer

Tertullianus: zijn apologie (2)

Christenen worden veroordeeld alleen al vanwege hun naam ‘christen’. Maar waar zij voor staan, daar wil men geen onderzoek naar doen. Daarom zal Tertullianus zelf de tegen de christenen gerichte beschuldigingen noemen en ze weerleggen.

Lees meer

Tertullianus als apologeet (1)

“Als de Tiber buiten zijn oevers treedt, als de Nijl niet overstroomt, de hemel geen regen geeft, als er een aardbeving is, hongersnood of er is droogte of de pest, dan schreeuwt het volk ten hemel: ‘De christenen voor de leeuwen.” Dit schreef Tertullianus in zijn apologie.

Lees meer

Octavius: een filosofische apologie

Heel anders dan Tertullianus, die niets moest weten van filosofische argumenten, gebruikt Minucius Felix bijna uitsluitend filosofische bewijsgronden voor de waarheid van het christelijk geloof. Hij doet nauwelijks beroep op de Bijbelse openbaring.

Lees meer

Drie boeken aan Autolycus

“Ziehier, wat mij inderdaad belachelijk schijnt,” steenhouwers en boetseerders maken goden die zolang er aan gearbeid wordt niet vereerd worden, tot zij in een heiligdom geplaatst, offers ontvangen en aanbeden worden.” Hoeveel voortreffelijker was dan het christendom, legt Theophilus uit aan zijn heidense vriend Autolycus.

Lees meer

Athenagoras: smeekschrift aan keizer Marcus Aurelius

“In uw wereldomvattend rijk, machtigen onder de vorsten, komen veelsoortige zeden en gebruiken voor en niemand wordt door een wet of een afschrikwekkende straf ervan weerhouden de traditionele gebruiken in ere te houden, zelfs al zijn ze belachelijk.” Waarom werd het christenen dan zo moeilijk gemaakt?

Lees meer

Apologeten: Justinus de martelaar

Justinus Martyr vertelt hoe hij als heiden wijsheid zocht bij een stoïcijn, een peripateticus, een pythagoreeër en een platonist. Alleen de platonist sprak hem enigszins aan. Daarna ontmoette hij een oude man die Justinus wees op de profeten die de komst van Christus, Gods Zoon, hadden voorzegd. Justinus werd christen.

Lees meer

Apologeten: Aristides van Athene

In zijn apologie vroeg Aristides de keizer of zijne doorluchtige hoogheid dan niet wist dat de mensheid bestond uit drie klassen van mensen? “Want het is ons duidelijk, Sire, dat er drie mensengeslachten zijn in deze wereld: namelijk zij, die de goden aanbidden, welke bij u in ere zijn, en Joden en christenen.” Dan gaat Aristides de religieuze overtuigingen van deze drie groepen mensen beschrijven en beoordelen.

Lees meer

De rol van engelen bij het sterven

Christenen werden als ze stierven door engelen weggedragen in de ‘schoot van Abraham.’ Onder heidenen was het de psychopompos, de ‘zielengeleider’, die de doden naar het dodenrijk bracht. Joodse tradities zagen de engel Michaël als de gids voor de doden.

Lees meer

Martelaarschap of zelfmoord?

Heidense filosofen als stoïcijnen en cynici vonden dat iemands overtuiging weinig voorstelde als men niet de uiterste consequentie ervan aanvaardde, de dood. Dat vonden christenen, of toch sommigen onder hen, ook. In ieder geval werden deze martelaren bewonderd om hun moed.

Lees meer

Een reis langs zeven hemelen (4)

Terwijl Jesaja “woorden van gerechtigheid en geloof” sprak tot zijn omstaanders, werd zijn geest plotseling van hem weggenomen. Er was een engel uit de zevende hemel gekomen om een en ander aan de profeet te openbaren.

Lees meer

De tenhemelopneming van Maria – een eerste versie

‘Johannes’ boek over het ontslapen van Maria’ is waarschijnlijk een van de oudste versies over Maria’s levenseinde, in het Grieks op schrift gesteld. Het boekje vat als volgt aan: “Het verhaal van de heilige Johannes, de theoloog, over het ontslapen van de heilige Godbaarster.”

Lees meer

Het dodenrijk in beroering

“De graven werden geopend en de lichamen van veel gestorven heiligen werden tot leven gewekt; na Jezus’ opstanding kwamen ze uit de graven, gingen de heilige stad binnen en verschenen aan een groot aantal mensen.”

Lees meer

Dreigen met hellestraffen

Hoe wonderlijk was het, dat een kleine, verachtte groep christenen die zich asociaal afwendden van de oecumene zou uitgroeien tot een wereldgodsdienst? Hoe haar succes verklaren? Er waren vele positieve dingen, maar er was ook een akelig element.

Lees meer